Ήταν πριν από τρία χρόνια, όταν το όραμά μου για το παγκόσμιο ταξίδι του αρχέγονου ελληνικού πολιτισμού έπαιρνε σάρκα και οστά. Πρώτος σταθμός, οι «Βάκχες» του Ευριπίδη. Η επιτυχία της παράστασης ώθησε τον κινητήρα της μηχανής μας προς τον δεύτερο σταθμό, την επόμενη χρονιά, με τις «Τρωάδες» επίσης του Ευριπίδη. Όλα πήγαν καλά. Και κάθε φορά, βγαίναμε πιο δυνατοί από αυτό το μεγαλεπήβολο εγχείρημα. Έτσι, φέτος, ξαναμπήκαμε στο πολιτιστικό μας τρένο και ήρθαμε με την «Ορέστεια» του Αισχύλου.
Μια τριλογία με απίστευτα μηνύματα, και με τους πιο τραγικούς μονολόγους που έχουν γραφτεί ποτέ. Το εγχείρημα δεν ήταν απλό, καθώς έπρεπε να συμπτύξουμε τρία έργα (Αγαμέμνων, Χοηφόροι, Ευμενίδες) στα επιτρεπτά χρονικά περιθώρια, χωρίς όμως να αδικήσουμε στο παραμικρό τον τραγωδό. Η ομάδα μας έβαλε τα δυνατά της, με ατελείωτες πρόβες και με πολύ κέφι, ώστε το αποτέλεσμα να είναι αυτό που θα ήθελε και ο ίδιος ο Αισχύλος εάν ζούσε σήμερα και ήταν ανάμεσά σας, στις θέσεις των θεατών.Με απόλυτο σεβασμό στο αρχαίο κείμενο, αφήσαμε να βγουν ολοκάθαρα τα όσα ήθελε εκείνος να μεταδώσει: Το έγκλημα ποτέ δεν μένει ατιμώρητο, ωστόσο η Δικαιοσύνη, ανώτερη ακόμη και από τους ίδιους τους θεούς, είναι εκείνη που στο τέλος θα αποφασίσει να συγχωρήσει. Και συγχωρεί.
Ένα από τα πιο τραγικά σημεία του έργου είναι ο μονόλογος της Κασσάνδρας, ένας από τους πιο δυνατούς μονολόγους της παγκόσμιας βιβλιογραφίας. Άλλα συγκλονιστικά σημεία της πένας του αρχαίου δραματουργού είναι οι απανωτές δολοφονίες από αγαπημένα πρόσωπα, αλλά το πλέον τραγικό είναι οι άσπλαχνες και κακάσχημες Ερινύες. Τρομακτικές τόσο, που όταν ο Αισχύλος παρουσίασε το έργο του γυναίκες απέβαλαν από τον τρόμο. Και τέλος έρχονται οι Ευμενίδες, η Δικαιοσύνη, για να μπορέσει η ζωή να συνεχιστεί χωρίς αίμα, με ειρήνη και αγάπη στις επόμενες γενιές.Από σκηνοθετική ματιά, παρέμεινα πιστός στον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι Έλληνες παρουσίαζαν τις τραγωδίες τους.
Και αυτό επειδή, αν και οι καιροί αλλάζουν στο διάστημα των δυόμισι χιλιάδων χρόνων που μεσολάβησαν, οι ανθρώπινες αξίες παραμένουν ίδιες. Εξάλλου, αν θέλουμε να καταλάβουμε το μέλλον, πρέπει να μελετήσουμε το παρελθόν. Ένα παρελθόν που εγώ και η μικρή μου αλλά επίλεκτη ομάδα θέλαμε να φέρουμε κοντά σας απόψε, σε μια παράσταση που θα χαραχτεί στη μνήμη σας, ως ένδειξη του πολιτισμού ενός λαού που δημιούργησε και δεν έπαψε ποτέ να δημιουργεί.
Λεωνίδας Λοϊζίδης
http://theater.nytimes.com/show/25045/Oresteia/overview
Category:
